Zinderende zomer

Hoe ervaart een vertaler deze zinderend hete zomerdagen? Werkt hij of zij gewoon binnenshuis verder? Of is de verleiding groot om de laptop te nemen en ergens midden in het veld of op een strand verder te werken? Onze knowhow zit immers in ons hoofd en het enige wat we nodig hebben is een computer om verder te kunnen werken!

Wel, in principe kan dat uiteraard. En waar mogelijk zal een vertaler – net als ieder ander – ook zoveel mogelijk van het mooie weer proberen te genieten. Maar jammer genoeg staat buitenshuis werken over het algemeen synoniem voor gestoord worden. En rust is voor iedere vertaler een basisvereiste om goed te werk te kunnen leveren. Vertalers zijn immers de moderne monikken en talen zijn onze godsdienst!

Zelfs op het terras werken is niet vanzelfsprekend, want die verdomde schermen reflecteren zo erg dat je het na amper vijf minuten al voor bekeken houdt en minder zonniger oorden opzoekt, zijnde de vertrouwde bureau…

Zwetend zwoegen is dus ons lot op deze zinderende zomerse dagen!

Taaltip: ‘Wij herinneren (ons) haar als …’

‘Wij herinneren haar als een bevlogen docente.’ Zulke zinnen komen vaak voor, maar ze zijn niet juist. Er moet een wederkerend voornaamwoord bij: ‘Wij herinneren ons haar als een bevlogen docente.’ Het Nederlands verschilt hierin van het Engels; to remember someone kan niet vertaald worden als iemand herinneren.

Herinneren kan op twee manieren gebruikt worden: met een wederkerend voornaamwoord, of met een lijdend voorwerp en een voorzetselvoorwerp met aan.

  1. Zij herinnert zich vrijwel niets van haar eerste studie.
  2. Zij herinnerde de directeur aan zijn belofte.

Feminisme in taal

Franse feministes hebben in Parijs gedemonstreerd. Ze vinden hun taal te seksistisch en ijveren voor een hervorming van de Franse grammatica. De vrouwen droegen roze handschoenen en gingen postvatten voor de ingang van de Académie française.

Ze willen dat de officiële taalinstantie werk maakt van een nieuwe grammatica zonder stereotypes. Ze pikken de mannelijke ‘dominantie’ binnen de grammatica niet langer. Vandaag is het zo dat als een onderwerp in een zin vrouwelijk is, de werkwoorden en adjectieven toch de ‘mannelijke vorm’ krijgen en dat vinden de dames niet kunnen. Zo willen ze niet langer ‘les hommes et les femmes sont beaux’ horen en schrijven maar ‘les hommes et les femmes sont belles’.

De vrouwen wijzen erop dat de ‘mannelijke grammatica’ dateert uit de zeventiende eeuw toen het mannelijke als ‘nobeler’ beschouwd werd dan het ‘vrouwelijke’ in de samenleving. De Franse maatschappij is intussen veranderd en daarom willen ze een aanpassing van de taal. “Als we onze kinderen leren dat in onze taal het mannelijke voorrang heeft op het vrouwelijke dan leren we hen meteen ook dat de mannelijke sekse superieur is’, luidt het.

Vrouwenorganisaties gingen ook al de strijd aan met het gebruik van het woord ‘mademoiselle’. En met succes want de regering stuurde onlangs een omzendbrief naar alle ambtenaren om het vermaledijde woord te schrappen uit alle officiële overheidsdocumenten. Zo hoeven Franse vrouwen niet langer aan te geven of ze al dan niet getrouwd zijn. We zijn alvast benieuwd of ze ook de taal van Jeanne D’Arc een beetje meer kunnen vervrouwelijken. Succes dames!

Op naar 2012!

Soms zou het lachen je vergaan… als je naar het nieuws kijkt, kranten leest, mails van de nieuwsredacties binnenkrijgt. De toekomst ziet er niet bepaald rooskleurig uit, soms zou je het als ondernemer spaans benauwd van krijgen. Soms vraag je je af, waarom doe ik dit toch? Zelfkastijding? En dan is er weer een nieuw leuk project, die sympathieke klant of die positieve feedback van de klant waardoor je weer weet: dit is het, daarvoor doe ik het!

2012 zal op economisch en milieuvlak heel wat aartsmoeilijke uitdagingen in petto hebben, maar ook kansen bieden. Meer dan ooit moeten we allemaal aan hetzelfde zeel trekken en beseffen dat steeds meer niet kan, eenvoudigweg omdat onze planeet het niet aan kan. Verstandig consuMinderen en er tegelijkertijd voor zorgen dat ons economisch bootje geen schipbreuk lijdt: het wordt dé uitdaging de komende decennia! Een hele denkoefening voor ieder van ons, een denkoefening waarbij de essentie uiteindelijk zal bovendrijven en kwaliteit het haalt van kwantiteit.

Ik wens u hele fijne kerstdagen en een conscientieus 2012 in uitstekende gezondheid en boordevol liefde toe!

Met vriendelijke groet,

Ann Vanden Poel

Translate server error

In 2008 plaatste een Chinees restaurant een tweetalig uithangbord aan de gevel om ook Engelstalige klanten aan te trekken. “Waarom zou ik niet wat geld besparen door beroep te doen op een van de talloze vertaalmachines op het internet?”, moet iemand van het restaurant gedacht hebben… Hij besloot geen beroep te doen op een menselijke vertaler en tikte de naam van het restaurant in op een automatische vertaalmachine op het internet, die onmiddellijk Engelse tekst produceerde.  Deze ‘vertaling’ werd vervolgens zonder enige controle door een taalprofessional gewoon afgeprint en aan de gevel van het restaurant bevestigd.  Jammer genoeg bleek de vertaalmachine niet te werken die dag. Het uithangbord vermeldde de veronderstelde Engelse vertaling: Translate server error.

Interview van de week: Neerkijken op plat praten

Hoe komt het dat veel mensen neerkijken op dialectsprekers? Radiopresentator Menno Bentveld vroeg het aan de Nijmeegse hoogleraar Roeland van Hout. “Taal speelt naast kleding een belangrijke rol bij het eerste oordeel dat men zich van iemand vormt.” Toch heeft het dialect ook voordelen: “Deze mensen zijn tweetalig. Uit onderzoek weten we dat tweetaligheid een training biedt aan het brein en zorgt voor vertraging van alzheimer.” Het interview staat op de website van het radioprogramma Degids.fm.

Het journaal in gebarentaal op de VRT

De Vlaamse overheid erkent gebruikers van de Vlaamse Gebarentaal (VGT) als een taalminderheidsgroep. Ze hebben recht op nieuwsuitzendingen in hun taal. Daarom wil de VRT ervoor zorgen dat in de toekomst een vast aantal televisieprogramma’s in die taal te volgen is.

Van 19 tot 23 september loopt een test in Het journaal (op Eén) en Karrewiet (op Canvas): twee doventolken zullen elkaar afwisselen en verschillende technieken gebruiken. Over deze proefweek is een aankondiging in gebarentaal te bekijken bij Deredactie.be, en op de website van de VRT kunnen kijkers op de uitzendingen reageren.

Taalopinies

Twee goed geschreven opiniestukken over taal op de website van de Volkskrant van deze week. In ‘Taal van een krimpend landje’ bekritiseert neerlandicus Frank Ligtvoet de taal van de integratienota van de Nederlandse minister Piet-Hein Donner: “De taal van de nota maakt gebruik van de woorden van de maatschappijvernieuwers en wereldverbeteraars uit de tweede helft van de vorige eeuw. Hier zijn nog wat van die woorden: democratie, welzijn, verantwoordelijkheid, burgerschap. Die wereldverbeteraars voelden zich deel van een wereld die – al was het maar voor een tijdje – alsmaar groter en rechtvaardiger leek te worden. Hun woorden worden nu misbruikt in een benauwde nationalistische context.”