Hoe komt het dat veel mensen neerkijken op dialectsprekers? Radiopresentator Menno Bentveld vroeg het aan de Nijmeegse hoogleraar Roeland van Hout. “Taal speelt naast kleding een belangrijke rol bij het eerste oordeel dat men zich van iemand vormt.” Toch heeft het dialect ook voordelen: “Deze mensen zijn tweetalig. Uit onderzoek weten we dat tweetaligheid een training biedt aan het brein en zorgt voor vertraging van alzheimer.” Het interview staat op de website van het radioprogramma Degids.fm.

In Londen vindt van 21 tot 23 oktober The Language Show Live 2011 plaats. Het evenement is bedoeld voor alle taalliefhebbers: mensen die een taal willen leren, leraren, vertalers, tolken, enz. Op het programma staan films over taal, taalproevertjes, intensieve taallessen en seminars over allerlei taalaspecten. Er is ook een beurs waarop boekhandels, uitgevers, taalscholen, taalverenigingen en andere organisaties zich voorstellen. Het is opmerkelijk dat The Language Show Live 2011 zich niet beperkt tot het Engels, maar ook veel andere talen aan bod laat komen.

De Vlaamse overheid erkent gebruikers van de Vlaamse Gebarentaal (VGT) als een taalminderheidsgroep. Ze hebben recht op nieuwsuitzendingen in hun taal. Daarom wil de VRT ervoor zorgen dat in de toekomst een vast aantal televisieprogramma’s in die taal te volgen is.

Van 19 tot 23 september loopt een test in Het journaal (op Eén) en Karrewiet (op Canvas): twee doventolken zullen elkaar afwisselen en verschillende technieken gebruiken. Over deze proefweek is een aankondiging in gebarentaal te bekijken bij Deredactie.be, en op de website van de VRT kunnen kijkers op de uitzendingen reageren.

Een kookboek van de Vlaamse televisiekok Jeroen Meus zou ‘onvertaald’ niet bruikbaar zijn in Nederland, maar de uitgever denkt er niet aan een aangepaste versie te maken.
(Bron: De Standaard)

Twee goed geschreven opiniestukken over taal op de website van de Volkskrant van deze week. In ‘Taal van een krimpend landje’ bekritiseert neerlandicus Frank Ligtvoet de taal van de integratienota van de Nederlandse minister Piet-Hein Donner: “De taal van de nota maakt gebruik van de woorden van de maatschappijvernieuwers en wereldverbeteraars uit de tweede helft van de vorige eeuw. Hier zijn nog wat van die woorden: democratie, welzijn, verantwoordelijkheid, burgerschap. Die wereldverbeteraars voelden zich deel van een wereld die – al was het maar voor een tijdje – alsmaar groter en rechtvaardiger leek te worden. Hun woorden worden nu misbruikt in een benauwde nationalistische context.”

Afrikaans is in. Vorige week berichtten we al over het Festival voor het Afrikaans. Vers van de pers is er het Groot Woordenboek Afrikaans en Nederlands. Dit omvangrijke woordenboek (2228 bladzijden!) laat voor het eerst de gelijkenissen én verschillen tussen de twee zustertalen zien. Hoe goed bent u in het ontdekken van de gelijkenissen tussen het Afrikaans en het Nederlands? Doe de test bij De Standaard.

Welke talen spreekt men in België? Met welke talen kan ik bij de overheid terecht? Waarom is België niet gewoon tweetalig? Met zulke vragen worstelen buitenlanders die zich in België vestigen. De website Living in Translation geeft helder antwoord op tien van dergelijke vragen, in het Nederlands, Frans, Duits en Engels. De website is gebaseerd op een boekje van Michaël Van Droogenbroeck.

De Franse krant Le Monde heeft naar eigen zeggen als een van de weinige krantenwebsites een website waaraan een eigen team correctoren meewerkt. In een filmpje legt corrector Martine uit dat ze vooral spelling, syntaxis, data en de schrijfwijze van plaatsen controleert. Pas nadat een tekst door de correctoren behandeld is, mag hij op de website verschijnen. Het grote verschil met de papieren krant is dat foutjes in artikelen op de onlinekrant ook na de publicatie gecorrigeerd kunnen worden.

Op het Franse grondgebied worden 75 talen gesproken, waaronder 15 regionale talen. Hoewel de Franse staat jaarlijks een miljoen euro aan de promotie van regionale talen spendeert, gaat de kennis ervan zienderogen achteruit. Dat het Frans de enige officiële taal is, heeft daar zeker mee te maken. Ook is Frankrijk een van de landen die het Europees handvest voor regionale en minderheidstalen niet geratificeerd hebben. Een duidelijk voorbeeld van achteruitgang is te zien bij het Bretons: in het begin van de twintigste eeuw spraken 2 miljoen mensen die taal, vandaag de dag zijn er 200.000 sprekers en over tien jaar zullen er nog maar 70.000 zijn. Een journalist van CNN onderzocht hoe sterk het Bretons nog leeft.

Talen krijgen er voortdurend woorden bij, maar ze verliezen er ook. Mensen gebruiken ze niet meer of verfoeien ze, hoewel die woorden vaak een betekenisvol leven hebben geleid. Op internet lopen verschillende initiatieven om vergeten woorden te beschermen. Zo is er het Engelse Save the Words, waar verwaarloosde Engelse woorden letterlijk om hulp schreeuwen als u ze aanklikt. In ons taalgebied bestaan onder meer de Vereniging ter Bevordering van het Gebruik van Bedreigde Nederlandse Woorden en Uitdrukkingen, die een goed gestoffeerde Facebook-pagina heeft, en het Neerlandsch Genootschap ter bevordering van het Belegen Woord, dat naast een website ook een dagelijkse belegenwoordentjilp verstuurt.